2022 ҫулта Ҫӗнӗ Шупашкарти ача-пӑча ӳнер шкулӗ «Культура» наци проектне кӗрекен «Культурӑллӑ хутлӑх» федераллӑ проекта пурнӑҫланӑ май 5 миллион тенкӗ ытла илнӗ.
Уйӑрнӑ укҫа-тенкӗпе ҫутӑ тата сасӑ оборудованийӗ, музыка инструменчӗсем, вӗренӳ материалӗсем туянӗҫ. Паянхи куна илсен халӑх инструменчӗсем, ноутбук, сӗтел-пуканӑн пӗр пайне илсе ҫитернӗ. Ака уйӑхӗн пуҫламӑшӗнче сольфеджио тата музыка литературине вӗрентме 57 ҫӗнӗ вӗренӳ кӗнеки тата методика пособийӗсем ҫитерсе памалла.
— Наци проектне пурнӑҫланӑ май культура сферинчи кадрсене хатӗрлес ӗҫре пӗрремӗш вырӑнта, никӗсре тӑракан музыка тата ӳнер шкулӗсене уйрӑмах пысӑк тимлӗх уйӑрни паха. Вӗрентӳ процесӗнче лайӑх, аван ӗнӗрленӗ инструмент питӗ кирлӗ, мӗншӗн тесен вӑл вӗрентӳ пахалӑхӗ мӗнлерех пулассине чылай енчен палӑртать, — палӑртнӑ администраци пуҫлӑхӗ Дмитрий Пулатов.
Хальхи вӑхӑтра учрежденире 1200 ача вӗренет. Вӗсем музыка, ӳкерчӗк, хореографи, театр ӳнерӗ, декораципе прикладной пултарулӑх тата пуҫламӑш эстетика аталанӑвӗ енӗпе хушма обществӑлла программӑсем тӑрӑх та аппаланаҫҫӗ.
— Пирӗн шкулшӑн ҫакӑ — чӑн-чӑн уяв.
Ака уйӑхӗн 16-мӗшӗнче Шупашкарта тата Ҫӗнӗ Шупашкарта велосезон уҫӗҫ. Космонавтика кунне халалланӑ велочупу Шупашкарта Юрий Гагарин палӑкӗ умӗнчен 9:00 сехетре пуҫланӗ. 11:00 сехетре велосипедҫӑсем Ҫӗнӗ Шупашкарти «Химик» КК ҫывӑхӗнче пухӑнӗҫ. Финиш яланхи пекех Сӗнтӗрвӑрри районӗнчи Шуршӑлта пулӗ.
Шуршӑла ҫитсен митинг иртӗ, А. Г. Николаев вил тӑпри ҫине чечек хурӗҫ. Хутшӑнакансем космонавтика музейне ҫитсе курӗҫ. Йӗркелӳҫӗсем пӗлтернӗ тӑрӑх, поэтсемпе писательсем тухса калаҫма палӑртнӑ. Унсӑр пуҫне «Трава у дома» юрӑпа ташӑ флешмобне йӗркелӗҫ.
Велочупӑва хутшӑнма юсавлӑ велосипед кирлӗ. Шупашкарсен 70 ҫухрӑм ҫула педаль ҫавӑрттарса ҫӗнмелле пулӗ, ҫӗншупашкарсен — 35 ҫухрӑм ҫула.
Пӗрре Ҫӗнӗ Шупашкарта пурӑнакан хӗрарӑм электронлӑ почтӑна кӗме хӑтланнӑ та парольне те, логинне те ҫырайман – тӗрӗс мар иккен. Кайран вӗсене ҫӗнӗрен тусан почтӑна кӗнӗ. Ун чухне тин вӑл такам тӗнче тетелӗнчи лавккаран, ют ҫӗршывра вырнаҫнӑскертен, ун ячӗпе япала туяннине, унӑн банк карттипе тӳленине ӑнланнӑ. Палламан ҫын телефон экранне хӳтӗлемелли кантӑк, арҫынсен кроссовкине туяннӑ. Пӗтӗмпе – 8 пин ытла тенкӗлӗх. Паллах, япаласем урӑх адреспа килнӗ. Хайхи ултавҫӑ электронлӑ почта хуҫине те парнепе савӑнтарас тенӗ – 100 тенкӗ ытла тӑракан эреш саккас панӑ, унӑн адресне кӑтартнӑ. Анчах ку япала хӗрарӑм патне ҫитмен.
Йӗрке хуралҫисем палӑртнӑ тӑрӑх, ку ӗҫе Краснодар крайӗнче пурӑнакан, ниҫта та ӗҫлемен 21 ҫулти каччӑ тума пултарнӑ. Ӑна тытса чарнӑ. Каччӑ айӑпне йышӑннӑ, тӑкакӑн пӗр пайне саплаштарнӑ. Ун тӗлӗшпе пуҫиле ӗҫ пуҫарнӑ.
Пуш уйӑхӗн 24-мӗшӗнче, паян, ирхине 4 сехет те 41 минутра Шупашкар районӗнчи Уйкас ялӗнче Малти урамри 5-мӗш ҫурт ҫунма тытӑннӑ.
Шел пулин те, инкексӗр пулман. Пушарта 57 ҫулти кил хуҫи вилнӗ. Халӗ ҫӑлавҫӑсем пушар мӗнрен тухнине палӑртаҫҫӗ.
Темиҫе кун каялла вара Ҫӗнӗ Шупашкарта Кӑнтӑр урамӗнчи 20-мӗш ҫуртри хваттер ҫуннӑ. Унта ҫулӑм балкон ҫинче алхаснӑ. Пушар ҫӳлти хутри хваттер ҫине хӑвӑрт куҫнӑ. Унта та балкон ҫуннӑ.
«Эсир Шупашкарпа Ҫӗнӗ Шупашкара пӗрлештерме шутламастӑр-и?» Ҫапла тӑтӑшах ыйтаҫҫӗ-мӗн Чӑваш Ен Элтеперӗнчен Олег Николаевран. Мӗнле хуравлать-ха вӑл?
«Хӑй вӑхӑтӗнче сасӑлав пулнӑ. Анчах ку кирлӗ кӑтарту патне илсе ҫитермен. Ҫынсем икӗ хулана юридици тӗлӗшӗнчен пӗрлештересшӗн тӗк ҫакна хӑйсем татса паччӑр. Мана хама Шупашкар тата Ҫӗнӗ Шупашкар хулисем пулни пӗрре те кансӗрлемест», - тенӗ Олег Алексеевич.
Унӑн шухӑшӗпе, икӗ хулана агломераци мелӗпе пӗрлештерме пулать. Ҫынсен пӗр муниципалитетра пурӑнас килет тӗк – ку вӗсен ирӗкӗ.
Краснодар крайӗнчи Эсто-Садок ялӗ патӗнче ту ҫинчи аттракционпа ярӑннӑ чухне Чӑваш Енри турист шар курнӑ.
Ҫӗнӗ Шупашкарта пурӑнакан 38 ҫулти арҫын питне тата мӑйне суранлатнӑ. Ҫӑлавҫӑсен ӑна Аибга ту хырҫин айккинчен, тинӗс ҫийӗнчен 2 пин те 200 метр ҫӳллӗшӗнчен, илсе анма тивнӗ.
Малтанласа арҫынна курортри ҫӑлавҫӑсем пулӑшнӑ. Кайран ӑна вӗсем канат ҫулӗпе вертолёт лапамӗ таран илсе аннӑ. Вӑл лапам 960 метр ҫӳллӗшӗнче вырнаҫнӑ.
Кайран МЧСӑн вырӑнти ӗҫченӗсемпе Кӑнтӑрти авиаципе ҫӑлав отрячӗн пилочӗсем вертолётпа Сочие, унтан васкавлӑ пулӑшу тухтӑрсем арҫынна пульницӑна илсе ӑсатнӑ.
Кӑшӑлвирус вӑйлӑ сарӑлнӑ вӑхӑтра Ҫӗнӗ Шупашкарти пульница ковид-госпиталь пек ӗҫленӗ. Юлашки вӑхӑтра каварлӑ чир парӑнма пуҫланӑ, ҫавна май спутник хулари пульница та ахаль чухнехи пек ӗҫлеме пуҫлӗ.
Ҫак сывлӑх сыхлавӗн учрежденийӗ ахаль режим ҫине ырантан, пуш уйӑхӗн 17-мӗшӗнчен, куҫӗ. Пульницӑра дезинфекци тунӑ. Ырантан унта
пациентсене йышӑнма пуҫлӗҫ.
Сӑмах май, иртнӗ эрнере Хулан 2-мӗш пульници те ковид-госпиталь пек ӗҫлеме пӑрахнӑ.
14 ҫулти хӗрача пуҫа минретекен япала ӑша ярса вилнӗ. Следстви комитечӗ кун тӗлӗшпе пуҫиле ӗҫ пуҫарнӑ.
Следстви версийӗ тӑрӑх, нарӑс уйӑхӗн 13-мӗшӗнче ҫӗрле Ҫӗнӗ Шупашкарта пурӑнакан хӗрача минрес тесе пуҫне хутаҫ тӑхӑннӑ, аэрозоль дезодорантне сывланӑ. Вӑл сывлӑш ҫитменнипе вилнӗ.
Следстви шутланӑ тӑрӑх, хӗрача халӑх тетелӗнче ҫапла майпа голлюцинаци, эйфори тумалли мелсене кӑтартакан контента пӑхнӑ. Прокуратурӑна ку контента блокировка тума ыйтнӑ.
Ҫакӑ паллӑ: хӗрача чылай вӑхӑт пӗччен пурӑннӑ. Унӑн ашшӗ-амӑшне явап тыттарасси пирки шутлаҫҫӗ.
Ҫӗнӗ Шупашкарта кӑҫал 100 килсӗр йытта тытма палӑртнӑ. Пиллӗкӗшне промзонӑра тытнӑ ӗнтӗ. Пӗрин хуҫи те тупӑнма ӗлкӗрнӗ. Ыттисене Шупашкарти приюта ӑсатнӑ.
Приюта лекнӗ йытта мӗнле шӑпа кӗтет-ха? Унӑн хуҫи пулнӑ тӑк ун патне таврӑнӗ, текех ҫынсемшӗн хӑрушлӑх кӑларса тӑратмасть тӗк (стерилизациленӗ,вакцинациленӗ хыҫҫӑн/ малтанхи вырӑннех кайса ярӗҫ. Е йытӑн ҫӗнӗ хуҫа тупӑнма пултарӗ.
Ҫапкаланчӑк йытӑсене тытсан вӗсен сӑнӳкерчӗкӗсене Ҫӗнӗ Шупашкар хула администрацийӗн Телеграм-каналне вырнаҫтарнӑ. Пӗрин хуҫи ҫапла тупӑннӑ та. Чӗрчун хӑйӗн пулнине ӗнентерсен унӑн вакцинациленӗшӗн, ыттишӗн кӳнӗ тӑкака саплаштармалла.
Сӑмах май, пӗлтӗр Ҫӗнӗ Шупашкарта 202 йытта тытма палӑртнӑ. Чӳк уйӑхӗнче 22 чӗрчуна тытни пирки пӗлтернӗ.
Чӑваш Енре шкул ачи велосипедсем вӑрласа сутма хӑтланнӑ. Кун пирки ШӖМ пӗлтерет.
Кӑрлач уйӑхӗн вӗҫӗнчен пуҫласа пушӑн 12-мӗшӗччен Ҫӗнӗ Шупашкарта 3 велосипед ҫухалнӑ. Вӗсене Хӗвеллӗ, Комсомольски тата Строительсен урамӗсенчи подъездсенчен вӑрланӑ. Ҫак ӗҫе кам тунӑ?
Полицейскисем 12 ҫулти шкул ачине тытса чарнӑ. Тӗрӗслев палӑртнӑ тӑрӑх, вӑл вӑрланӑ велосипедсене сутасси пирки тӗнче тетелӗнче пӗлтерӳ панӑ. Пӗрне вӑл ҫапла сутнӑ та. Халӗ велосипед ӑҫта пулнине шыраҫҫӗ. Тепӗр иккӗшне шкул ачи сутса ӗлкӗреймен. Вӗсене хуҫисене тавӑрса панӑ.
Шкул ачине ҫул ҫитменнисемпе ӗҫлекен комиссие шута илме пултараҫҫӗ. Унӑн ашшӗ-амӑшӗпе профилактика калаҫӑвӗ ирттереҫҫӗ.
+6.3 °C